Klein, schitterend & pijnlijk

NAH, Niet aangeboren hersenletsel, een podcast van Feline Franceus

NAH zou een heldenverhaal worden. Dat was de bedoeling. Tenslotte is Christiane een wonder. In het revalidatiecentrum krijgen ze nog altijd kippenvel van de gehavende mevrouw die ze zagen binnenkomen. Het is onvoorstelbaar hoe ver ze is geraakt. Intussen woont ze opnieuw alleen. Ze rijdt met de auto en speelt alle dagen bridge. Alleen directeur van dat grote woonzorgcentrum is ze niet meer. ‘Ze moet niet zo vitten over kleinigheden’, zegt haar broer in de podcast. NAH is een splinter van glas: klein, schitterend en pijnlijk, over Christiane, die na een ongelukkige val in Portugal verder moet met een niet aangeboren hersenletsel.

Radiomaker Feline Franceus hoorde over de grote genezing van Christiane via haar grootouders en besloot er een podcast over te maken. Maar toen ze zelf op bezoek ging bij Christiane, bleek het mirakel vlijmscherpe nuances te hebben. Zelden een podcast gehoord die met zo weinig zo veel indruk maakt. Feline Franceus knipt met haar bandopnemer een lampje aan dat je genadeloos alle hoeken van de kamer laat zien. NAH was de terechte winnaar van de NTR Podcastprijs

Zeven jaar geleden was Christiane met een vriendin op reis in Portugal. Hun vakantiehuisje had een dakterras met een trap zonder leuning. ‘In twee seconden was het gebeurd’, vertelt Martine, de vriendin die er destijds bij was. Christiane viel verkeerd. In het UZ waren woorden te horen als: maak u geen illusies, zware beschadiging en plantaardig leven. Christiane werd geopereerd aan de hersenen. Haar schedel werd verwijderd. In de plaats kwam een helm. De coma duurde maanden. Heel soms deed ze haar ogen open. Ze werd traag wakker. Daarna moest ze alles opnieuw leren, van zitten tot eten, van praten tot denken.

‘Het is niet mijn gedacht’, zegt Christiane in de podcast. In haar wilsbeschikking stond dat ze géén sondevoeding wilde, geen kunstmatige beademing. Het gebeurde allemaal wel. Zo besliste haar broer.

‘Het is niet mijn gedacht’, zegt Christiane in de podcast. In haar wilsbeschikking stond dat ze géén sondevoeding wilde, geen kunstmatige beademing

‘Het was te vroeg. Het kon nog alle kanten uit’, zegt hij. Zijn zus lag 19 maanden in het ziekenhuis. Iedere zondag stuurde hij vrienden en familie een mail met de bezoekregeling voor die week. Christiane kwam er niet aan te pas. Pas halfweg in de de podcast hoor je haar stem voor het eerst: ‘Ruitensproeiervloeistof. Ruiten-sproeier-vloei-stof.’ Daarna hoor je opnieuw een verzorgster. ‘Allez, we zullen je nageltjes eens knippen.’ Christiane zucht: ‘Het is de-gen-e-re-rend.’ Na al die jaren blijft ze oefenen met een logopedist. ‘Ze was een slim ding, Christiane. Maar het verleden is het verleden’, zegt haar broer. ‘Het heeft geen zin om er altijd op terug te komen.’

In amper 24 minuten klapt Feline Franceus een enorm spanningsveld open. NAH is een instant klassiekertje dat je zonder grootspraak binnen sleurt in de tragedie van een mensenleven. ‘Mijn leven is een aandoening’, zegt Christiane. ‘Niet wat je kunt is belangrijk, maar wat je niet kunt.’

NAH is de beste luisterdocu van Nederland. De NTR Podcastprijs ging naar de Vlaamse Feline Franceus, verpleegkundige en student aan het RITCS. Haar podcast is een splinter van glas: klein, schitterend en pijnlijk, over Christiane, die na een ongelukkige val in Portugal verder moet met een niet-aangeboren hersenletsel.

Beluister NAH, Niet aangeboren hersenaandoening, van Feline Franceus

An Olaerts

(eerder verschenen in De Standaard)